السيد علي الحسيني الميلاني
40
سنت پيامبر يا سنت خلفاء؟ (فارسى)
اين نكته را گروهى از علما ذكر كردهاند و بر اساس آن به تأويل حديث پرداختهاند . برخى از همين دانشمندان همانند شارح مسلّم الثبوت ضرورت تأويل اين حديث را به صراحت بيان داشتهاند . . . . « 1 » به نظر ما اين گونه تأويل در صورتى اجتناب ناپذير است كه اصحاب به اطاعت از رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله پايبند بوده و تسليم اوامر و نواهى آن حضرت باشند ؛ اما . . . . نكته دوم . عرباض بن ساريه سلمى ، تنها راوى اين حديث است و همهء طُرُق و سندهاى آن به او منتهى مىشود و همين مسأله ، شك و ترديد انسان را برمىانگيزاند ؛ زيرا پيامبر خدا صلى اللَّه عليه وآله در مسجد و پس از اقامهء نماز به ايراد سخن پرداخته و چنان موعظه رسايى نموده كه اشك از چشمها سرازير و دلها هراسناك شده است . . . آن گاه از وى خواستهاند تا پيمانى بر ذمّهء آنان نهد كه او نيز در پاسخ فرموده است . . . . حال بايد پرسيد كه چگونه فقط عرباض اين حديث را روايت كرده است ؟ و چرا جز عرباض ، صحابى ديگرى به نقل اين حديث نپرداخته است ؟ ! نكته سوم . اين حديث ، فقط در شام روايت شده و تنها مردم شام
--> ( 1 ) . فواتح الرحموت بشرح مسلّم الثبوت : 2 / 231